Lomography Konstruktor

Ruim een jaar geleden kwam Lomography met één van de meest orginele camera's tot nu toe wat mij betreft: de Lomography Konstruktor. Het bijzondere aan deze spiegelreflex camera is dat je hem koopt als bouwpakketje. Met behulp van een schroevendraaier, een handleiding en een hoop geduld zet je deze camera zelf in elkaar voordat je ermee kunt fotograferen. Behalve dat dit leuk is, geeft het je ook inzicht in hoe analoge fotografie ook alweer werkte. Het is een leuke, zij het wel tijdrovende ervaring. Ik ben dan ook blij dat ik hier hulp bij had van mijn zus, die haar reputatie als zeer precies en geduldig meer dan waar maakte. Om de Konstruktor goed in elkaar te zetten heb je deze eigenschappen zelf nodig, of iemand naast je nodig die deze bezit. De talloze piepkleine onderdeeltjes en schroefjes vragen om de nodige discipline en precisie. We haalden geen snelheidsrecord, maar hadden de camera met een paar uur toch goed in elkaar gezet. Het is daarna echter een verre van toegankelijke camera om mee te gaan fotograferen. Het duurde de nodige tijd voor ik goed door had hoe het afdrukken en doordraaien precies in zijn werk ging. Dit mede omdat we de camera erg strak in elkaar gezet hadden en het doordraaien erg stroef ging/gaat. Het duurde dan ook even voordat ik mijn eerste rolletje volgeschoten had. Zien wat ik nu eigenlijk in beeld had was een andere uitdaging. Ik was dan ook niet verbaasd dat bij de uiteindelijke foto's wat mensen (deels) onthoofd bleken. Je moet best wat afstand nemen blijkt nu wil je hetgeen je voor je ziet goed in beeld krijgen. Over de scherpte ben ik niet heel erg te spreken. Ik vind dat de foto's die met een redelijke afstand genomen zijn best wat beter hadden gekund. De kleuren daarentegen vallen me niets tegen. Ik heb een Lomography CN 800 rolletje gebruikt, iets wat goed blijkt te passen bij deze camera. Over het geheel genomen ben ik er nog niet helemaal uit. Je moet er even de tijd voor nemen om uit te vinden wat, naast het zelf in elkaar zetten, echt de lol van deze camera is denk ik. Iets wat ik in de loop van het najaar verder ga onderzoeken. Wordt vervolgd.

Een duidelijk voorbeeld van niet in beeld krijgen wat ik had gedacht, Hoge Veluwe, augustus 2014



Bij deze foto vind ik het opvallend wat deze camera met diepte doet: bedenk dat mijn ouders niet heel veel schelen in lengte, terwijl er hier een groot verschil lijkt te zijn, Veluwe, augustus 2014



De kleuren ben ik heel tevreden over, Kröller Müller, augustus 2014

Fuji Velvia 100 (2)

Zoals het me tijd kost om camera's te leren kennen, zo kost het me ook tijd om film te leren kennen. Een nieuwe combinatie is altijd weer een verrassing, al kan ik wel zeggen dat ik inmiddels de camera's en de soorten film steeds beter aanvoel en weet toe te passen. Zo werd mijn eerste rolletje met Velvia 100 in de LC-Wide heel oranje, maar leerde ik wel wat er wanneer ongeveer kon gebeuren. Een stuk beter voorbereid dan ik met het eerste rolletje was, begon ik zo aan een nieuwe Velvia 100 in de LC-Wide. Ik schoot dit rolletje vol in Rotterdam en Amsterdam. In Rotterdam was de lucht niet erg blauw, wat maakte dat er weinig contrasten waren qua kleur. Dat neemt niet weg dat bovenstaande foto van het station in Rotterdam een topper is geworden. Bescheiden qua kleur, en wat doet die lens aan de randen toch prachtige dingen. Foto's in Amsterdam werden door het mooie weer en het gebruik van groen in de foto juist weer heel fel en contrastrijk. Ik ga steeds meer van deze film houden. Een volgende keer ga ik hem proberen in een andere camera. Kijken wat een nieuwe combinatie oplevert. Gelukkig is dit één van de diafilms van Fuji die nog wel gemaakt wordt, al is hij dan lastig te verkrijgen en verre van goedkoop. We hoeven in ieder geval nog lang niet zonder.

Het groen van de bomen en het blauw van de lucht in de hoek maken voor mij deze foto zeer geslaagd. Natuurlijk in combinatie met de fantastische hoek waarmee de LC-Wide het gebouw van het Gemeentearchief in beeld brengt, Amsterdam, april 2014



Het ochtendlicht maakt de blauwe lucht in Zaandam roze en laat de bomen gifgroen worden, Zaandam, april 2014



En blauw en oranje in één foto, een bijzonder effect genomen op de Prinsengracht, april 2014

Fuji Astia 100F

Eén van de rolletjes die nog op mijn verlanglijstje stond was de Fuji Astia 100F. Dit is een diarol die zich, net als de Velvia en de Provia, uitstekend leent voor cross processing. De Astia wordt echter helaas niet meer gemaakt door Fuji, waardoor je maar net het geluk moet hebben ertegenaan te lopen. Dit was in maart het geval in de Lomography Gallery Store in New York. Ik nam er meteen maar twee mee. Achteraf bezien een beetje misplaatste zuinigheid, want sindsdien heb ik de rolletjes nergens meer gezien. Geen idee dus wanneer ik ze nogmaals tegen een aanvaardbare prijs kan kopen. Evengoed ben ik blij met de twee rollen, waarvan ik er nu één gebruikt heb. Mijn verwachting was dat de foto's knap roze zouden worden, zoals die op Velvia-film erg oranje kunnen zijn. Hoe aangenaam verrast was ik dan ook toen dit erg mee bleek te vallen. Het effect had meer weg van een Tungsten film, die overigens ook wel roze kan worden, maar die met een beetje geluk knappe contrasten geeft. Ik kreeg dit effect door de combinatie van de Astia film en de La Sardina. Nu werd dit, ondanks de uitermate geslaagde foto's op de Astia film, toch de laatste rol met deze La Sardina. Vanaf het begin heb ik het gedeelte onscherp op de foto's te groot gevonden, en ik heb de camera nu dan ook omgeruild voor een ander exemplaar. De volgende rol Astia zal ik denk ik in de LC-A+ stoppen. Of in de LC-Wide. Of in de nieuwe La Sardina.. Ja, twee rollen van deze relatief zeldzame film was misplaatste zuinigheid. Maar ja, nu hou ik wat te wensen. En wat te zoeken..

Mooi hoe blauw de lucht wordt met deze film, Haarlem, mei 2014



Rechts scherp, links zwaar onscherp: bij deze foto komt het toevallig wel erg mooi uit. Wat ik verder erg geslaagd vind is wat de Astia film doet met de kleur van de bakstenen, Haarlem, mei 2014



Ook hier is de makke van mijn eerste La Sardina goed te zien, maar komt het ook niet heel slecht uit. Mooi vind ik de kleur groen van het gras inclusief de scherpte van het beeld daar, De Rijp, mei 2014

Lomography avant la lettre

Voordat we digitaal gingen fotograferen was de analoge fotografie het beste wat we konden doen. Perfecte foto's maken was het doel, eigenlijk hetzelfde als wat velen nu digitaal nastreven. Licht, compositie, scherpte, alles moest kloppen. We maakten immers maar een beperkt aantal foto's: als we tijdens een vakantie twee of drie rolletjes volschoten dan was dit al reuze wild. Al die analoge foto's, of liever nog, al die negatieven krijgen met de negatievenscanners van tegenwoordig een heel nieuwe dimensie. Het grappige is dat ik die foto's die we toen als verre van perfect beschouwden en soms niet eens afgedrukt werden, nu heel interessant en vaak ook mooi vind. Als ik ze nu met één van mijn Lomography camera's zou maken zou ik met een aantal foto's buitengewoon gelukkig zijn. En daarom wil ik ze hier laten zien. Omdat ze vroeger door mij als verloren beschouwd werden, en ik ze bij nader inzien het aanzien meer dan waard vind. Ik geloof dat ik ze, met uitzondering van bovenstaande, zelf gemaakt heb. Met mijn plastic camera die ik op mijn achtste voor mijn eerste communie had gekregen. Helemaal zeker weet ik dit overigens niet, maar eigenlijk is het ook niet zo relevant. Ik kan niet wachten om uit te zoeken wat er nog meer aan negatieven bewaard gebleven is, want dit is slechts een willekeurige greep. Uit de kist van mijn moeder, gescand en onbewerkt:

Perfectie werd hier duidelijk nagestreefd en ik geloof ook wel dat ik deze foto altijd wel mooi gevonden heb. Genomen tijdens een wintervakantie in Duitsland. Opvallend vind ik hoe weinig korrelig deze foto is



Dit is zo'n foto die je digitaal nooit zou kunnen maken en ik betwijfel of ik hem destijds op waarde heb geschat. Nu vind ik hem in ieder geval prachtig



Het is dat ik zeker weet dat het niet zo is, anders zou ik werkelijk denken dat deze foto cross-processed zou zijn. De kleuren knallen in ieder geval als een x-pro diarol

Diana F+ Experiment

Hoe meer camera's ik bij me draag, hoe meer ruimte dit me geeft om te experimenteren. Zo had ik afgelopen vakantie (maart) de Holga bij me voor de dromerige 120mm foto's, wat mij de mogelijkheid gaf om de Diana F+ anders in te zetten. Nu kun je experimenteren met filmformaat, met lens en met film, of je kunt het allemaal tegelijk doen.. Of dit laatste nu een goed idee was valt nog te bezien, maar ik ging er wel voor. Mijn Diana F+ kreeg voor het eerst sinds een jaar zijn 35mm back weer eens opgeklikt. Ik combineerde dit met mijn nieuwe Diana+ Premium Glazen Lens en met Lomography X-Pro Slide 200 film. Op zich allemaal geen onbekenden, maar met name met de glazen lens en de 35mm back had ik nog weinig gedaan, laat staan in deze samenstelling. Ik zal eerlijk zijn: het was geen doorslaand succes. Op zich vind ik de combinatie van de Lomography X-Pro Slide 200 film en de Diana F+ een heel gelukkige. Met andere camera's (zoals de LC-Wide) wil deze film nog weleens (te) blauw/groen uitvallen wat mij betreft. In de Diana F+ blijven de kleuren heel goed overeind. Het korrelige doet me denken aan de Lomography Peacock 110 film, maar dan minder extreem. Even wennen, maar zeker niet onaangenaam. De grootste teleurstelling zat hem in de glazen lens. Of liever gezegd: mijn kunsten met de glazen lens. Het is me bijzonder slecht gelukt om hetgeen ik voor me had goed in beeld te krijgen. Te hoog, te laag, of veel te weinig. Ik ben blijkbaar toch wel heel erg gewend geraakt aan het fotograferen met een groothoek, en de Diana+ Premium Glazen Lens heeft alles, behalve dat. Het is dus al duidelijk wat het volgende Diana F+ project wordt: gewoon weer op 120mm, op kleuren negatief en met de glazen lens. Eens kijken wat hij echt kan. Of eigenlijk dus: wat ik er echt mee kan. Wordt vervolgd.

Ik kreeg duidelijk minder in beeld dan ik verwacht had, en nam de foto ook nog eens te laag, New York, maart 2014



Of ik nam de foto te hoog, en ook hier kwam veel minder in beeld dan ik gedacht had, Boston, maart 2014



Over deze foto, genomen in de Krijtberg in Amsterdam, ben ik aanzienlijk meer te spreken. Hier zie ik de gelijkenis met de Lomography Peacock film heel sterk, Amsterdam, mei 2014



Eerlijk gezegd was dit misschien wel de foto waar ik het minst van verwacht had, en misschien juist daarom ben ik zo blij met dit resultaat. Nogmaals in de Krijtberg, Amsterdam, mei 2014

Lomochrome Purple XR 100-400 (2)

Een paar maanden geleden werd dan eindelijk de langverwachte 35mm versie van de Lomochrome Purple XR 100-400 film bij me bezorgd. Vorig jaar juni had deze eigenlijk al beschikbaar moeten zijn, maar tegenvallende kwaliteit maakte dat de tweede batch van deze bijzondere film meerdere keren uitgesteld werd. En toen hij dus eindelijk binnenkwam, toen was het winter. Geen blad aan de boom, geen groen te bekennen. En dat terwijl de grootste lol van de Lomochrome Purple ligt in het groen wat verandert in knallend paars. Al kostte het de nodige moeite, ik besloot dus te wachten op de lente. In april was het zover, toen ik het restrolletje van de vakantie in maart volgeschoten had, was er in de LC-Wide ruimte voor een nieuw experiment. Ik begon op de eerste officiële Koningsdag. We hebben een complete ronde Vondelpark gelopen, wat uiteraard veel groen opleverde, maar ook mooie contrasten met alle in oranje gehulde mensen. Had ik op mijn eerste (120mm) Lomochrome rolletje wellicht te weinig paars weten te fabriceren, de Vondelpark foto's hebben dit in overvloed. Vervolgens ben ik naar Zaandijk geweest om foto's te maken van de Zaanse Schans. Hier is het paars iets meer in balans, maar ook nog steeds nadrukkelijk aanwezig. Jammer dat het die dag niet heel zonnig was, de combinatie van paarse grond en een turquoise lucht had wellicht nog mooier geweest. Toch ben ik ook over deze foto's best tevreden. Een beetje kansloos was wel dat ik de helft van het rolletje met de verkeerde afstand geschoten heb door onoplettendheid. Hierdoor zijn deze foto's helaas niet scherp geworden. Maar ja, het is analoog, het is lomografie, het hoort erbij.

Een zonovergoten grasveld in het Vondelpark op Koningsdag. Blij met de combinatie van oranje en verschillende tinten paars, april 2014



Meer kleur op deze foto van de vrijmarkt in het Vondelpark, april 2014



Lomoselfie op Koningsdag bij het Stedelijk Museum. Aangenaam verrast door de subtiele kleuren op deze foto, april 2014



Prachtige kleuren op de Zaanse schans, mei 2014



Meer molens op de Zaanse Schans, mei 2014

Kodak Ektachrome E200

Wat is het toch jammer dat er nog maar zo weinig diafilm wordt gemaakt. Fuji film is één van de weinige bedrijven die dit nog doet, al heeft ook dit bedrijf al behoorlijk wat varianten van zijn lijstje geschrapt. De rest is vrees ik slechts een kwestie van tijd. Kodak zat al eerder in zwaar weer en Kodak diafilm wordt dan ook al een behoorlijke tijd niet meer gemaakt. Dit maakt Kodak diafilm nog lastiger te krijgen dan Fuji diafilm en in het slechtste geval ook nog prijziger. Je bent aangewezen op platformen als Ebay, waar soms werkelijk woekerprijzen worden gevraagd voor film waarvan je niet eens weet of deze bijvoorbeeld wel fatsoenlijk gekoeld bewaard is geweest. Waar je ook op moet letten is dat Kodak soorten film heeft gemaakt die in chemicaliën ontwikkeld moeten worden die niet meer gemaakt worden, de zogenaamde Kodachrome varianten. Met deze rolletjes kun je dus echt niet zoveel meer, behalve ze als zwart/wit laten ontwikkelen geloof ik, maar daar koop je natuurlijk geen diafilm voor. Het blijft dus een risico, maar af en toe worden er toch nog steeds betaalbare Kodak diarolletjes aangeboden. Zo kocht ik drie prachtige Kodak Ektachrome E200 rolletjes, op goed geluk via Ebay. En prachtig zijn ze. Ektachrome staat voor blauwer dan blauw en knappe contrasten. Ik kan niet anders dan heel blij zijn met bijna elke foto op het rolletje. Waarbij ik wel een groot verschil zie tussen de foto's die ik nog in Amerika nam, en de foto's die ik vervolgens in Amsterdam nam op hetzelfde rolletje. De Amsterdamse foto's zijn veel groener dan de Amerikaanse, licht speelt hierbij denk ik de belangrijkste rol. Ik ben in ieder geval blij dat ik nog twee van deze rolletjes heb, die zeker samen met de LC-Wide voor spectaculair mooie foto's gaan zorgen.

Blauw, blauwer, blauwst: dit is waar ik zo van houd bij Ektachrome film, vooral als er wel iets van wolken zijn voor het contrast, Washington, maart 2014



Zonder enige twijfel mijn favoriete foto van dit rolletje: de rode deur springt er zo prachtig uit, afgemaakt met de prachtige plukkerige overgang van het wit naar het blauw in de lucht, Washington, maart 2014



Feller licht met minder blauw in de lucht maakt de foto duidelijk groener. Dit zie je terugkomen in de kleuren van dit gebouw, gefotografeerd in de tuinen van het Rijksmuseum, Amsterdam, april 2014



Deze foto van het Museumplein is op een vreemde manier zelfs overbelicht geraakt. Hierdoor lijkt het alsof het Rijksmuseum oplost in de lucht. Ik vind het een bijzonder beeld, maar vraag me wel af wat ik moet doen om dit te voorkomen. Misschien toch maar wat onderbelichten een volgende keer? Liever laat ik het licht, de dag, de omgeving en de film gewoon hun gang gaan. Maar dan zal ik moeten accepteren dat dit het resultaat kan zijn, Amsterdam, april 2014

Agfa Clack

De Agfa Clack is een camera waar ik al langere tijd in geïnteresseerd was. Ik vond de vorm mooi, en zoals bij meer camera's uit de jaren '60 sprak de eenvoud me heel erg aan. Geen ingewikkelde instellingen, draaiknopjes en schuifjes, maar gewoon klik klak en klaar. Ik zou hiermee ook zomaar de herkomst van de naam van de Agfa Clack en zijn broer de Agfa Click verklaard kunnen hebben. Ik denk namelijk niet dat daar een heel veel diepere gedachtes achter zitten. Toen ik er eentje zag op Ebay voor 3 euro (normaal 30-40) kon ik de verleiding niet weerstaan. Het zou dan waarschijnlijk niet het meest gave exemplaar zijn, maar ik zou eindelijk kunnen kijken waar de Agfa Clack toe in staat zou zijn. Het eerste waar ik door verrast werd, was toch nog door het robuuste formaat. Ik kende de voorkant van de camera van de foto's, maar had me niet gerealiseerd dat hij bijna een blokachtige vorm zou hebben. Het tweede wat ik van te voren niet wist, was dat de foto's geschoten worden op 9x6 formaat. Als vergelijking: de meeste 120mm camera's hebben negatieven van 6x6, wat inhoudt dat je twaalf foto's op een rolletje kunt maken. Met het formaat van de Agfa Clack is dat teruggebracht naar slechts negen. Het maken van de foto's is technisch in ieder geval niet lastig (clack en klaar), maar inschatten wat er nou op de foto's komt blijkt dat des te meer. De zoeker is niet heel scherp en het voelt alsof je maar een slag in de ruimte doet. Wat achteraf bezien een uitdaging blijkt is om de foto's scherp te krijgen. Dat is me in een aantal gevallen van het eerste rolletje om de een of andere reden niet gelukt, terwijl ik toch echt wel gewoon stilgestaan heb. Iets om bij volgende filmpjes extra goed op te letten. Maar goed, er zijn gelukkig vooral positieve ervaringen te melden, die de Agfa Clack een waardevolle aanwinst voor mijn verzameling maakt. Oordeel zelf:

De allereerste foto met de Agfa Clack: haarscherp en prachtig van kleur. Wat wel en niet op de foto zou komen voelde als een gok en bleek minder te zijn dan ik hoopte, Zaandam april 2014



Scherp in het midden, iets waziger aan de randen: zo zie ik mijn foto's graag. Wat deze foto van het station in Zaandam voor mij vooral bijzonder maakt zijn de kleuren. Ik heb met een regulier Lomography CN 400 rolletje geschoten en ben erg gelukkig met de roodachtige warme tinten die ik eigenlijk niet in deze mate ken van deze film. Ik schrijf het dan ook graag toe aan de combinatie met de Agfa Clack, Zaandam april 2014



Ook deze foto van de tuinen bij het Rijksmuseum vind ik prachtig van kleur geworden. Ik ben ook helemaal niet ontevreden over hoe hij omgaat met lastige lichtomstandigheden. Het contrast tussen zon en schaduw was hier namelijk vrij groot, iets wat de camera aardig in balans weet te houden, Amsterdam april 2014



De warme kleuren komen op deze foto van het Rijksmuseum wederom mooi tot zijn recht. Jammer dat de foto niet scherp is, terwijl daar eigenlijk geen reden voor lijkt te zijn, Amsterdam april 2014

Redscale BeLomo Etude (Etyud)

Inmiddels heb ik al behoorlijk wat foto's op Redscale film gemaakt en het blijft me intrigeren. De ene foto natuurlijk wat beter gelukt dan de ander, maar er zitten zeker bijzondere plaatjes tussen. Het enige wat me nog niet gelukt was, was hetgeen waar het me eigenlijk om ging: het bruine vintage-achtige effect. Mijn foto's werden rood, of oranje, of iets wat daar op leek. Vintage bruin was echter nog heel ver te zoeken. Een camera die me zou helpen dit te bereiken was de BeLomo Etude had ik zo bedacht. Die heeft van zichzelf al wat de neiging tot overbelichten, dus dit zou weleens een goede combinatie kunnen zijn. En zo ging ik dus op pad, met de BeLomo Etude en een rolletje Lomography Redscale XR 50-200. Ik had gelijk, al zeg ik het zelf. Ik heb verschillende manieren van fotograferen geprobeerd en al valt er nog veel aan te verbeteren, voor het eerst kom ik een beetje in de buurt van wat ik al die tijd beoogd had.

Ik ben begonnen met een gewone foto, enkele afdruk in redelijk zonnig weer:



Vervolgens ben ik in Den Helder, op een knap bewolkte dag, met dubbels bezig geweest:



Tenslotte ben ik gaan experimenteren met de sluitertijd. Ik heb hierbij gevarieerd van twee tot wel acht seconden. Niet perfect, maar vintage bruin komt steeds dichterbij:





Nog lang niet uitgeëxperimenteerd dus met Redscale, het nadenken wordt over de volgende succesvolle combinatie en werkwijze. Wordt vervolgd.

Fuji Provia 100F

Ergens in de zomer had ik een Fuji Provia 100F rolletje in mijn Poolse Ami66 gedaan. Het verrassende scherpe effect van de plastic lens van de Ami66 leek me een mooie combinatie met een Fujichrome rol. Nu heeft de Ami66 één groot gebrek: de achterkant wil er nog weleens spontaan vanaf vallen doordat de schuifjes aan de zijkant nogal gemakkelijk bewegen. Dit gebeurde dus ook in dit geval: halverwege het rolletje viel de achterkant eraf en in mijn ogen was de film afgeschreven. Er meteen uit halen kon ik niet over mijn hart verkrijgen dus bleef het toestel staan, met een rolletje dat ik als verloren beschouwde. Uiteindelijk vond ik het toch zonde om er helemaal niets meer mee te doen, dus pakte ik een paar weken geleden de camera weer op, schoot het rolletje verder vol en bracht dit alsnog weg. Wat ben ik blij dat ik dit gedaan heb. Ja, er waren wat opnames verpest, maar er zaten ook een aantal prachtige plaatjes op die ik niet had willen missen. En ik had gelijk: de Ami66 is een prachtige combinatie met een Fujichrome film, in dit geval met de Provia 100F. Alleen die achterkant, daar moet ik toch echt wat op verzinnen.

Zomer in Amsterdam met de Ami66 en Fuji Provia 100F, juli 2013



Een half jaar later dan de eerste opnames op deze rol, vooral onder de indruk van de scherpe lijnen en het heldere contrast, januari 2014



Ik kan me niet meer herinneren wanneer of waar in Amsterdam ik deze foto heb gemaakt. Ik denk dat het een zonsondergang is, maar het zou ook een zonsopgang kunnen zijn. Het resultaat is in ieder geval indrukwekkend

La Sardina en Fritz the Blitz

Wanneer je analoog wilt fotograferen is de winter niet de meest optimale periode. Korte dagen, weinig licht: de meeste analoge camera's kunnen er maar slecht mee overweg. Helemaal als de winter zich meer gedraagt als een druilerige herfst zoals dit jaar het geval is. De dagen met zon zijn spaarzaam en worden helaas over het algemeen vanuit kantoor aanschouwd. Tegen de tijd dat het tijd is om huiswaarts te gaan is de duisternis alweer ingevallen en de kans op een mooie foto voorbij. Om van de nood maar een deugd te maken heb ik daarom de camera's met flits maar eens uit de kast gehaald. Te beginnen met La Sardina in combinatie met Fritz the Blitz. Fritz the Blitz is de meest krachtige flitser die Lomography te bieden heeft en zou licht in donkere dagen moeten brengen. Er zitten vier plastic kapjes bij om kleureffecten te geven aan je lichtflits. Om te beginnen heb ik binnen maar eens wat foto's gemaakt, iets wat ik analoog sowieso weinig doe.

Elmo met La Sardina en een geel filter voor de flits, december 2013



Het blijkt helemaal niet zo gemakkelijk te zijn om een foto scherp te krijgen met weinig licht, zelfs met het sterke licht van de flitser. Het overgrote deel van de foto's werd dan ook zwaar onscherp. Een ander punt van binnen fotograferen met flits betreft de afstand. Buiten komt dit meestal wel redelijk goed, maar binnen blijkt het toch wel essentieel te zijn om deze enigszins in te schatten en in te stellen. Ook hierdoor zijn er aardig wat foto's anders geworden dan ik gehoopt had. Om het woord 'mislukt' maar niet te gebruiken. Alhoewel het tegengestelde ook voor kan komen: van onderstaande foto binnen in het station van Antwerpen had ik heel weinig verwacht. Lastige lichtbronnen, wisselende afstanden en over het geheel knap donker, maar La Sardina lukte het, samen met de flits:

Antwerpen Centraal met La Sardina zonder filter voor de flits, december 2013




En soms, soms dan wordt een foto precies zoals je hem voor je ziet. We liepen dit steegje aanvankelijk rustig voorbij tot ik stopte en me besefte dat ik een potentieel prachtig plaatje had gezien. Teruggelopen, foto gemaakt en tot mijn verbazing werd hij precies zoals ik me voorgesteld had.

Antwerpen in de regen met La Sardina en een geel filter voor de flits, december 2013




Ik blijf de voorkeur geven aan zon, licht en kleur, maar voorlopig heb ik wel weer genoeg materiaal om verder mee door te experimenteren. En uiteindelijk wordt het vanzelf weer lente.

(Her)ontdekt in 2013

Was in 2012 lomografie nog één van de ontdekkingen met mijn Diana F+, in 2013 kwamen er talloze camera's bij en werd lomografie een vast onderdeel van mijn bezigheden. Verder was 2013 een jaar waarin zowel door Europa als door Amerika gereisd werd, en er weer de nodige films, muziek en boeken langskwamen. Daarbij was er vooral hernieuwde waardering voor oude bekenden. Dit levert een mooi lijstje met (her)ontdekkingen op, de (her)ontdekkingen van 2013:

Cross Processing



Ooit zal iemand per ongeluk zijn diarolletje in C41 hebben laten ontwikkelen, de chemicaliën die bedoeld zijn voor negatief film. En ooit zal iemand heel positief verrast zijn geweest door de extreme resultaten die dit op kan leveren. Nu doen we het in ieder geval bewust en experimenteren we er massaal op los met allerlei soorten diafilm. Het is nog lang niet gemakkelijk om echt een mooi resultaat te krijgen, maar juist die uitdaging maakt het spannend. Want soms, dan haal je je foto's op en dan zit er dat ene fantastische plaatje bij waarop kleuren, contrasten en andere effecten precies kloppen. Om vervolgens geen idee te hebben hoe dat zo gelukt is.

Warschau



Niet de meest voor de hand liggende stad om te bezoeken, maar wel meer dan de moeite waard. In Warschau ligt de geschiedenis op straat, is deze nog ongepolijst onderdeel van het dagelijks leven. De rauwe overblijfselen van oorlog en communisme zijn zowel zichtbaar als voelbaar, maar tegelijkertijd wordt er ook flink geïnvesteerd in moderne nieuwe architectuur. Een dynamische, optimistische stad in opmars die je eigenlijk moet gaan zien voordat alle ruwe kanten zijn gladgestreken.

J.D. Salinger

Het begon al eerder met het herlezen van The Catcher In The Rye, waar ik zwaar van onder de indruk raakte. Dit jaar kwam J.D. Salinger opnieuw bij mij in het vizier door het zien van de documentaire Salinger in de Arclight in Los Angeles en het verschijnen van de gelijknamige biografie. Al was er duidelijk heel veel aan te merken op J.D. Salinger als persoon, ik raakte nog meer geïntrigeerd dan ik al was. Vervolgens las ik Nine Stories, één van de weinige boeken die Salinger uitgegeven heeft naast The Catcher. Al deden de verhalen me inhoudelijk weinig, ik vond ze meer dan meesterlijk geschreven. Ik kan dan ook niet wachten totdat de tot nu toe ongepubliceerde teksten van Salinger uitgegeven gaan worden.

Plants vs Zombies

Eindelijk kwam dan de opvolger van deze hit die ik op drie platformen meerdere keren uitspeelde. Aanmerkelijk lastiger dan het eerste deel, maar daarom niet minder leuk. Hier ga ik nog lang plezier van hebben.

Muse

Zondermeer het beste concert wat ik dit jaar zag: Muse in Ziggodome was de perfecte combinatie van muzikaal en visueel spektakel. Ook op Blu-ray komt dit concert prima tot zijn recht. Bijzonder jammer is wel de manier waarop deze Blu-ray is uitgegeven: zo'n kartonnen cd-hoesje met twee schijfjes is in deze tijd echt te mager.

History

De naam van deze zender doet vermoeden dat hier enkel documentaires of anderszins educatieve historische programma's te zien zijn. Het grote succes van deze zender komt echter uit een andere hoek, namelijk die van de reality. Het afgelopen jaar genoot ik van Pawn Stars, American Restoration, Storage Wars en Counting Cars. Van allemaal heb ik heus ergens wel een keer wat opgestoken, maar het is vooral hele ontspannen televisie waar je uren naar kunt kijken.

Instant fotografie

De polaroid ken ik eigenlijk vooral uit de cafés, waar kleine Pakistaanse(?) mannen met de verkoop van rozen en polaroidfoto's de kost probeerden te verdienen. Ik weet niet of dit nog steeds gebeurt, je zou denken dat met de komst van de camera's in iedere telefoon dit een uitstervend iets zou zijn. In de Lomografie is de instant fotografie echter in opmars: zowel voor LC-A / Wide en de Diana F+ is er een instant achterkant beschikbaar waarmee je je camera omtovert tot een Instant Camera. Het is geen gemakkelijke manier van fotograferen, maar juist doordat de foto er direct uitkomt wel een hele fijne afwisseling naast het fotograferen op film die eerst ontwikkeld moet worden. Met kerst kreeg ik de dit jaar uitgekomen Fuji Instax Neo Classic, die ik nog uitgebreid uit ga proberen. Wordt vervolgd.

La Sardina

Ik moet zeggen dat ik mezelf zo langzamerhand toch wel behoorlijk ervaren vind op het gebied van de lomografie. Ik weet inmiddels heel aardig wat het effect is bij bepaalde weertypes, afstanden, fotorolletjes en bij diverse camera's. Ik ging dan ook met een gezonde dosis zelfvertrouwen op pad afgelopen zomer met mijn toen nieuwe La Sardina camera. De Sardina heeft de vorm van een sardientjesblikje en geldt als een instapmodel voor mensen die met lomografie willen beginnen. Er gaan reguliere 35mm rolletjes in en er zitten geen rare instelmogelijkheden op die het je lastig zouden kunnen maken. De Uitmarkt was een prachtige gelegenheid om een rolletje vol te schieten en ik had er alle vertrouwen in dat dit mooie plaatjes op zou gaan leveren. Bij het ophalen van de foto's was ik echter heftig teleurgesteld. Ik voelde mij zoals ik mij in het begin met de Diana F+ had gevoeld: al die mooie beelden die ik in mijn hoofd had hadden zich niet vertaald naar de foto's en de grens tussen lekker alternatief en simpelweg mislukt werd ruimschoots overschreden. De meeste foto's waren vreselijk onscherp, dat is eigenlijk het voornaamste wat mis was gegaan. Ik kan echter niet helemaal verklaren hoe dit nou kwam. Sommige foto's waren wel scherp, sommige waren op een klein gedeelte scherp, er lijkt geen peil op te trekken. Ik heb dus maar het enige gedaan wat ik kon doen, namelijk nog een rolletje volgeschoten, om er net als met de Diana F+ gaandeweg van te leren. Deze foto's moeten nog ontwikkeld worden, dus ik wacht weer even vol spanning af. De Sardina en ik hebben elkaar in ieder geval nog niet helemaal gevonden, maar als we elkaar beter leren kennen gaat dit vast helemaal goed komen. Wordt vervolgd.

Toegegeven: Jeroen was een stuk succesvoller dan ik met dit eerste rolletje van de Sardina. Zo maakte hij deze foto op het Museumplein, augustus 2013



In verhouding tot de rest van het rolletje is deze foto verbazend scherp. Het effect van het minder scherp worden links op de foto vind ik hier wel geslaagd, augustus 2013



Met objecten heel dichtbij kan de Sardina prima uit de voeten, ook door Jeroen gemaakt trouwens, augustus 2013



Bij deze foto vind ik het verschil tussen wel scherp en niet scherp ook heel mooi gelukt, al was het niet bewust zo gedaan, augustus 2013

LomoChrome Purple XR 100-400

Bij analoge fotografie is de associatie met oude fototoestellen snel gelegd. Dat maakt het echter nog lang niet ouderwets. Dit geldt zeker voor het bedrijf achter lomografie. Innovatie en creativiteit nemen daar een zeer belangrijke plaats in. Lomography komt dan ook geregeld met nieuwe, originele producten voor liefhebbers van experimentele analoge fotografie. Een sprekend voorbeeld hiervan is de LomoChrome Purple XR 100-400 film, die begin dit jaar aangekondigd werd. De eerste rollen konden in juli in gebruik worden genomen. Ook ik bestelde in deze eerste batch en zo kon ook ik deze zomer aan de slag met deze bijzondere film. LomoChrome Purple XR 100-400 film is een "gewone" negatief film, al zou je dat niet direct zeggen gezien het extreme effect. Mijn eerste rolletje schoot ik vol met mijn Diana F+. Het was lastig om voldoende kleurcontrast te vinden. Deze foto's werden mede hierdoor meer turquoise dan het verwachte paars. Ik had ook niet direct door dat ik groen nodig had in mijn foto's om het paarse effect te krijgen. De tweede rol stopte ik in mijn op dat moment spiksplinter nieuwe Holga.
Ik nam deze vervolgens mee naar American Football. Daar zou ik zowel kleurcontrast als voldoende groen vinden om de purple film volledig tot zijn recht te laten komen had ik bedacht. Ik gebruikte deze middag zowel de normale lens als de widelens die ik erbij had gekregen. Deze zou een donkere kring op de foto's geven, maar helaas merkte ik dat pas bij ontwikkeling van de foto's. Had ik het eerder geweten had ik wellicht andere keuzes gemaakt. De foto's werden in ieder geval paars, maar ze knalden toch minder dan ik gehoopt had. Evengoed natuurlijk wel een fantastisch vreemd effect om al die spelers op dat paarse veld te zien. Na twee rollen heb ik vooral het gevoel dat ik nog meer moet experimenteren om alles uit deze film te halen wat er in zit. Gelukkig is er nog een bestelling met 35mm film onderweg. Ik verheug me nu al op de combinatie van de LC-Wide en de purple film dus laat maar komen.

Veel turquoise, weinig paars, Kampen, augustus 2013



Elmo, binnen genomen met flits, Amsterdam, augustus 2013



Kleur is hier slechts subtiel aanwezig, Amsterdam, augustus 2013



USC vs Utah State met de Holga 120N, LA Memorial Coliseum, september 2013



Nogmaals USC vs Utah State, maar hier door de widelens van de Holga, september 2013

Fuji Velvia 50

Een filmpje van 50 iso in een Diana F+, een toestel dat is afgesteld op rolletjes van 400 iso. Dat is de uitdaging die ik aan ging met mijn Fuji Velvia 50 film, een 120mm slidefilm die ik een tijdje geleden via Lomography.com had aangeschaft. Op zoek naar de ideale omstandigheden om deze film vol te schieten had ik bedacht dat ik veel kleur en veel licht nodig zou hebben. Kleur voor het contrast, licht voor de lage iso-waarde. Ik hoopte dat we deze situatie op onze vakantie naar Amerika zouden treffen. Ik gokte vooral op het knallende effect van een strak blauwe lucht, en hoopte op knallend groen en rood. In mijn hoofd zou het in de buurt gaan komen van de Fujichrome MS 100/1000, waar ik eerder in Berlijn al fantastische foto's mee had gemaakt. Ik zat er gelukkig niet heel ver naast. Het blauw werd knal blauw en ook de overige kleuren werden mooi fel. Het bleek echter ook best een lastige film. Zo zijn sommige foto's aan de randen (te) donker en in het midden (te) licht. Onderbelichting en overbelichting blijken tezamen in één foto te kunnen. Dit zelfde geldt met donkere silhouetten en lichte achtergronden: de contrasten zijn enorm. Niet het licht, maar de kleuren maken deze film dan ook voor mij tot iets bijzonders. Ik vind het blauw van de lucht prachtig, evenals het groen van het gras en het geel van de zonnebloemen. Hoe blij ik ben met de lichtlekken weet ik in dit geval niet. Het rolletje was erg los opgerold waardoor ik niet kon voorkomen dat er licht tussen de film kwam. Hoe "lomo" dit dan ook moge zijn, deze foto's hadden prima zonder gekund. In ieder geval ben ik blij dat ik nog een rolletje Fuji Velvia 50 heb, al bewaar ik dit wel voor zonniger dagen.

Knallend blauw en groen op Antelope Island, Utah, september 2013



Prachtige kleuren op de Utah State Fair in Salt Lake City, september 2013



Meer kleur op de Utah State Fair, inclusief lichtlek, september 2013



Kerk in downtown Phoenix, met grote contrasten tussen zon en schaduw, september 2013

WZFO Ami 66

Mijn Diana F+ mag dan een nieuwe camera zijn, het model is dat niet. Het is oorspronkelijk een remake van een camera uit de jaren '60 uit Hong Kong. De aantrekkingskracht zit in het plastic: het is licht en de plastic lens zorgt voor dromerige resultaten. De Diana was natuurlijk niet de enige plastic camera ooit gemaakt. Zo wordt mijn Belomo Etyud (Etude) de Russische Diana genoemd: eveneens van plastic en staat ook garant voor dromerige plaatjes. Al zoekende naar gelijksoortige camera's op internet stuitte ik op de Ami 66 van de Poolse fabrikant WZFO. Niet zo verrassend wordt deze camera ook wel de Poolse Diana genoemd. Dat zegt denk ik vooral iets over de populariteit van de Diana, maar natuurlijk ook over het type camera. Het mooiste aan de Ami 66 vind ik het stippen motief bij de lens. Dat iemand dat echt bewust zo ontworpen heeft, geweldig! Verder is hij heerlijk lomp, heeft hij een plastic lens en gebruikt hij 120mm formaat film, toch wel mijn favoriete formaat. Het bleek echter nog niet zo gemakkelijk om aan een exemplaar te komen. Op Ebay zijn ze schaars en best prijzig, buiten Ebay leken ze onvindbaar. Een Poolse vriendin inschakelen leek de beste optie. En dat was het, want ik had het nog niet gevraagd of het was al bijna geregeld. Op de Poolse versie van Marktplaats bleek er voldoende aanbod en een maand later had ik mijn Ami 66 al in huis, inclusief het rode logo dat bij veel exemplaren verdwenen schijnt te zijn. Natuurlijk meteen een rolletje erin gedaan en de stad in gegaan om te testen. Hier zijn de eerste resultaten, geschoten op Lomography CN 100 film. Ik ben er heel tevreden over: de Ami 66 maakt scherpe foto's met pittige kleuren met wat vervaging naar de randen. Oordeel zelf:

Aangenaam verrast door de scherpte van de foto's, Noordzeekanaal, augustus 2013



Ook deze kenmerkt zich door de scherpte in het midden van de foto. Daarbij zijn de kleuren erg mooi doorgekomen, Spui, augustus 2013



Poging tot een double exposure komt minder goed uit de verf, maar dat kan ook komen omdat ik dit nog niet echt onder de knie heb, Vondelpark, augustus 2013



Lastig licht weet hij goed mee om te gaan en de kleuren blijven goed overeind, Oud-Zuid, augustus 2013

Lomography Peacock X-Pro 110

Net nu ik de kleine Diana Baby 110 helemaal ontdekt heb, kom ik er achter dat er eigenlijk helemaal niet zoveel film te krijgen is voor dit formaat. De Polaroid OneFilm 110, mijn eerste rolletje in de Diana Baby, was slechts een gelukkig toeval. Dit bleek een batch die de Lomography Gallery Store in Amsterdam op de kop had weten te tikken, maar die nu dus weer op is. Had ik er maar meer van gekocht.. Gelukkig verkoopt Lomography onder eigen merk nog wel een aantal soorten 110mm film, waaronder niets minder dan een echte slide film. Deze Lomography Peacock X-Pro 110 moest natuurlijk dan ook meteen uitgeprobeerd worden. De verwachtingen waren hooggespannen, ik was benieuwd hoe ik deze film zou gaan vinden. Het eerste wat opvalt is dat de kleuren niet heel erg over de top zijn. Het effect van het crossen is aanzienlijk minder groot dan bij bijvoorbeeld de Lomography X-Pro Slide 200 film. Het korrelige dat slidefilm kenmerkt is daarentegen des te zwaarder aanwezig. Het kleine formaat van de film speelt hier natuurlijk een belangrijke rol in. Of ik de Diana Baby nou de meest geschikte camera vind om met slidefilm te fotograferen, ik denk het niet. Met de resultaten ben ik wel erg tevreden. Hoe langer ik naar de foto's kijk, hoe mooier ik ze ga vinden. Ik merk echter in mijn omgeving dat het niet de meest toegankelijke foto's zijn geworden. Oordeel zelf:

Aan de waterkant van het Noordzeekanaal, Amsterdam, juli 2013



Wachten bij de pont in de ochtend, Amsterdam, juli 2013



Uitzicht vanaf De Dijk in Volendam, juli 2013



Iets meer kleur bij de Singel, Amsterdam, juli 2013

Fujichrome T64

Fujichrome T64 is een slide film die eigenlijk ontworpen was om binnen bij zogenaamd tungsten licht te gebruiken. Op deze manier kon je natuurlijke kleuren krijgen bij het fotograferen met lamplicht. Wanneer je deze film echter buiten gebruikt en laat crossen, dan kun je spectaculaire kleureffecten krijgen. Deze hebben niets te maken met natuurlijke kleuren, het zullen eerder roze, paarse en/of contrasterende kleuren zijn. Voorspellen wat er precies gaat gebeuren is lastig. Zelfs nu ik een rolletje volgeschoten heb, vind ik het nog lastig te bepalen bij welk licht of bij welke kleuren wat gaat gebeuren. Geen gemakkelijke film om mee te werken als je het mij vraagt, maar als hij zijn werk doet, dan is hij ook echt geweldig. Vooral de ArtZuid foto's zijn meer dan geslaagd, al deden ze niet allemaal wat ik verwachtte.

Centraal Station Amsterdam: weinig kleurcontrasten dus hier overheersen de roze tinten, juni 2013



ArtZuid: blauw en groen komen hier al meer naar voren terwijl het object overwegend oranje is geworden, juni 2013



ArtZuid: met name de lucht vind ik prachtig. Dat het object op deze foto van zichzelf al roze was speelt geen rol, juni 2013



ArtZuid: knallende kleuren alom, deze vind ik echt fantastisch, juni 2013

Lomography Redscale 100

In het najaar had ik mijn eerste ervaringen met redscale lomografie. Ik koos toen voor de Lomography Redscale XR 50-200 film, die ik vooral heel erg donker vond. Ik leerde het effect wel waarderen, maar helemaal tevreden was ik er niet mee. Toen ik een Lomography Redscale 100 rolletje in handen kreeg, vond ik het tijd om het nog eens te proberen. Ik was voorbereid op de mogelijkheid dat het donker zou kunnen worden, dus ik koos voor zonnige dagen, fotografeerde midden op de middag en zelfs recht tegen de zon in. Ik hoopte dan ook echt dat de foto's lichter zouden worden. Ik wilde dat ze meer richting een gelige/bruine tint zouden gaan inplaats van gedrenkt te zijn in een dieprode donkerte. Ze werden inderdaad wat lichter, maar niet in de mate die ik gehoopt had. Het werd nog steeds erg rood, en daar waar het lichter werd werd het meer oranje. Daarbij werd het filmpje te losjes opgerold tijdens het terugdraaien wat flinke lichtlekken opleverde. Dat ik het rolletje verwisseld heb op een zonnig terras heeft daarbij zeker niet geholpen. Nu moet ik eerlijk zeggen dat ik die lichtlekken wel oke vind. Ik zou ze niet op iedere film willen hebben, maar ze lijken mooi in de foto's te passen, al zijn ze knap overheersend. Al met al ben ik niet ontevreden, maar redscale staat nog steeds niet bovenaan mijn lijstje. Ik blijf er een dubbel gevoel bij hebben.

Mooi effect: de vlekken van het lichtlek gaan over in de wolken, Amsterdam, juni 2013



Deze was ook mooi geweest zonder vlekken. Vooral het contrast van de wolken vind ik erg geslaagd, Amsterdam, juni 2013



Al is hij nog steeds donker, de tinten zijn al wel meer waar ik op hoopte, Pannerden, juni 2013



Donker maar met prachtige lichtvlekken, of lightleaks, Pannerden, juni 2013

Diana Baby 110

De belangrijkste reden om deze camera te willen hebben was natuurlijk het formaat. De Diana Baby 110 is een minicamera, het filmpje is bijna groter dan de camera zelf. Hij past in je hand, dus ook in je handtas, en hij ziet er gewoon super schattig uit. Maar goed, een camera is er uiteraard in de eerste plaats om foto's mee te maken, en ik was dan ook wel benieuwd naar de kwaliteit van de foto's. Het is mijn enige camera die op 110 formaat film schiet, een formaat dat ik me dan wel enigszins herinner uit een vaag verleden, maar waar ik verder geen ervaring mee heb. Het valt me niet tegen. Ik moet even wennen aan de manier waarop de foto's op het filmpje komen en dus hoe ze gescand worden. Verder vind ik dat sommige foto's wat flets zijn. Hij heeft vooral met wat grotere afstanden echt wel wat moeite, evenals grote zus Diana F+ trouwens. Het meest geslaagd vond ik de foto's van een prachtige juni-ochtend, geschoten onderweg van huis naar werk:

De Stadsschouwburg bij het gele ochtendlicht om kwart voor 7, juni 2013



Ook het American Hotel pakt het prachtige ochtendlicht, juni 2013



De Leidsegracht vanaf de Marnixstraat tegen de zon in, juni 2013



Midden in het cruiseseizoen is dit geen ongebruikelijk gezicht om kwart over 7, bij de pont richting Zaandam, juni 2013



Even over half acht de brug op in Zaandam, juni 2013