Your fathers where are they? And the prophets, do they live forever?

Vrij snel na The Circle heeft Dave Eggers alweer een nieuw boek uitgebracht, dat de omvangrijke titel Your fathers where are they? And the prophets, do they live forever? meekreeg. De titel verwijst naar de Bijbel, en ilustreert de zoektocht naar houvast van de hoofdpersoon. Thomas is een dertiger die het leven niet zo goed snapt en daarom een aantal voor hem essentiële vragen graag beantwoord zou zien. Hij kiest hierbij voor een rigoureuze methode: hij ontvoert een aantal mensen naar een afgelegen militaire basis om hen daar aan de tand te voelen. Het bijzondere aan dit boek is dat het in zijn geheel geschreven is in dialogen. Your fathers voelde voor mij daardoor als een toneelstuk dat zich voor mijn ogen ontvouwde. De reacties op dit boek zijn misschien wel daardoor bijzonder wisselend. Een middenweg lijkt hierbij bijna niet mogelijk, je vindt het of fantastisch of je hebt er helemaal niets mee. Ik behoor duidelijk tot de eerste groep. Ik heb dit boek ademloos zitten lezen en verbaas me weer over de moeiteloosheid waarmee Dave Eggers de vinger op de zere plek legt van de tijdsgeest. Kruipen in de huid van een man die met buitensporige middelen zijn eigen frustratie tegen de maatschappij en het leven uit is Eggers bijzonder goed gelukt. Dit boek echoot na de laatste pagina nog lang na. Bij mij althans.

A Hologram For The King

Alhoewel ik persoonlijk auteur Dave Eggers helemaal niet altijd even toegankelijk vind, lijkt hij inmiddels breed omarmd te zijn. Als ik tenminste af mag gaan op de complete etalage die Selexyz Scheltema inrichtte bij het verschijnen van Eggers nieuwste boek A Hologram For The King. Of Eggers nu werkelijk zoveel fans heeft, of dat hij tot de twijfelachtige categorie auteurs is gaan behoren die je gelezen MOET hebben, maar die veelal in de kast blijven staan is mij niet helemaal duidelijk. De reden waarom ik hieraan twijfel is dat ik niet weet of ik zo maar iemand A Hologram For The King aan zou raden. Het is prachtig geschreven, laat ik dat voorop stellen. Eggers kent de kunst van het weglaten, en tegelijkertijd de kunst van het beschrijven van het niets. Want dat is wat er vooral veel gebeurt in zijn nieuwste boek: niets. Zakenman Alan Clay reist af naar Saoudi-Arabië om een presentatie te geven aan de koning. Het is een kans om een grote opdracht binnen te slepen en voor Clay ook meteen de laatste kans om er financieel weer bovenop te komen. De koning komt echter maar niet opdagen, wat tot lange scenes leidt die voornamelijk uit het bestrijden van verveling bestaan. Clay loopt duidelijk op het randje en zoekt de grenzen van wat verstandig is meerdere keren op. Hij clasht met de cultuurverschillen in Saoudi-Arabië en met zichzelf. Dit alles wordt beschreven door de ogen en met de verwachtingen van de hoofdpersoon, iets wat een beklemmend gevoel geeft. Leegte, frustratie en machteloosheid spelen hierbij een belangrijke rol.
Ik heb zeker genoten van dit boek, dus blijft de vraag waarom ik het niet zondermeer iedereen aan zou raden. Hoe breed Selexyz het ook presenteert, ik vind het een boek voor de liefhebber. Vond je Eggers eerdere publicatie Zeitoun fantastisch, dan kun je A Hologram For The King ongetwijfeld ook waarderen. Ben je meer van de actie en/of fantasy, dan zou ik het boek laten voor wat het was. Hoe enthousiast het ook gepromoot wordt.

Het Beste van 2011: Boeken

Wanneer ik een blik in de boekenkast werp en kijk naar wat ik het afgelopen jaar heb gelezen, moet ik tot de conclusie komen dat ik ook dit jaar weer meer gekocht/gekregen heb dan dat ik heb kunnen lezen. Wat dat betreft ga ik een fijn jaar tegemoet, waarin er nog een flink aantal potentieel interessante en mooie boeken op de rol staan. Als ik naar 2011 kijk dan heb ik met name genoten van non-fictie, van prachtig vorm gegeven boeken en van graphic novels. De 'reguliere' fictie is een beetje langs me heen gegaan, of is op de stapel blijven liggen. Zo is één van mijn goede voornemens van 2012 om het bejubelde boek Freedom van Jonathan Franzen eindelijk te lezen, want verder dan een korte poging daartoe ben ik dit jaar niet gekomen. Al met al heeft het een bijzondere top tien boeken opgeleverd, die dus absoluut niet representatief is voor wat er verschenen is het afgelopen jaar, maar wel een mooi rijtje boeken bevat waar ik bijzonder van genoten heb.

1. The Hidden Brain


In dit boek gaat auteur Shankar Vedantam op zoek naar hoe ons onderbewuste ons handelen en denken beïnvloedt, zonder dat we dat we ons hier echt van bewust zijn. Vedantam beschrijft wetenschappelijke onderzoeken naar onder andere ons stemgedrag, opvoeding en vooroordelen. Echt indruk maakten de hoofdstukken over 9/11: hij begint met te beschrijven hoe mensen in een crisissituatie handelen en pakt in een volgend hoofdstuk de andere kant van dat spectrum bij de kop: hoe wordt iemand een zelfmoordterrorist. Heel interessant en bijzonder leesbaar geschreven en daarmee mijn topboek van 2011.

2. Stumbling on Happiness


Iedereen lijkt op zoek te zijn naar geluk, maar wat is geluk nou eigenlijk en hoe weten we wat ons echt gelukkig maakt? Dit zijn vragen die Harvard onderzoeker en psycholoog Daniel Gilbert probeert te beantwoorden aan de hand van talloze onderzoeken over dit onderwerp. Verrassend, interessant en vooral ook heel amusant.

3. The New York Times: 36 Hours


Soms zijn er boeken die ik zo mooi vind dat ik ze het liefst zelf gemaakt zou hebben. The New York Times: 36 Hours is zo'n boek. In dit lijvige, prachtig vormgegeven boek vinden we 150 mogelijke weekenduitjes beschreven, gerangschikt per staat. Ook voor de doorgewinterde reizigers een fantastisch leuk boek, omdat er niet gestreefd is naar volledigheid, maar vooral naar originaliteit. Een heerlijk boek om uren in rond te struinen.

4. The Art of McSweeney's


Nog zo'n prachtig vormgegeven boek, één zoals we van McSweeney's mogen verwachten. In The Art of McSweeney's vinden we niet alleen verzameld de mooie en origenele uitgaves die ze de afgelopen jaren gedaan hebben. We vinden ook het verhaal achter McSweeney's, met onder andere het prachtige verhaal over de naamgever van deze uitgever. Dit boek hoort zondermeer bij iedere McSweeney's fan in de kast.

5. ECHO


Terry Moore was degene die me voor het eerst echt liet kennis maken met de graphic novel. Zijn Strangers in Paradise reeks heb ik verslonden en ik wacht nog steeds op de verfilming ervan. Minstens even filmisch is de complete editie van ECHO, het maar liefst 590 pagina's tellende verhaal over Julie, een mysterieuze ontploffing boven de woestijn en een ontdekking die de wereld kan verwoesten. Spannend, vol humor en boeiend van begin tot eind.

6. An Elegy for Amelia Johnson


Op de een of andere manier lijkt het graphic novel genre zich goed te lenen voor grote onderwerpen. In An Elegy for Amelia Johnson vertelt Andrew Rostan het verhaal van de dertigjarige Amelia in haar laatste dagen voordat ze overlijdt aan borstkanker. Ze stuurt twee van haar beste vrienden, een schrijfster en een documentairemaker, samen op pad om mensen uit haar verleden te bezoeken en te filmen. Een aangrijpend mooi boek, al ligt het er soms een beetje dik bovenop. Het is volgens mij onmogelijk om dit boek uit te lezen zonder brok in je keel.

7. Page One: Inside The New York Times


Onder redactie van David Folkenflik verscheen de essay bundel Page One: Inside The New York Times, over de toekomst van de journalistiek. Het volgt op de gelijknamige documentaire die Andrew Rossi maakte. Zonder al te sentimenteel of elitair te worden over print, kijkt men in deze bundel zowel achterom als vooruit in het medialandschap. Een must-read voor iedereen die geïnteresseerd is in nieuws en journalistiek.

8. Poke the Box


Poke the Box is zeker niet het beste boek dat auteur Seth Godin ooit schreef, maar hij geeft me ook hiermee weer energie en inspiratie, iets wat zijn plek in deze top tien meer dan rechtvaardigt. Godin lijkt het in dit boek van de daken te willen schreeuwen: ga wat doen!! Eens in de zoveel tijd moet ik dat echt even horen, en alleen al even naar het boek kijken volstaat dan al.

9. The Impostor's Daughter


Het boek The Imposter's Daughter van Laurie Sandell draait om één groot geheim: om wie of wat haar vader nou echt is. Als Laurie opgroeit komt ze erachter dat niet alles wat haar vader vertelt de waarheid is, en ze maakt het haar missie om erachter te komen wat er nu wel en niet waar is aan de verhalen die hij vertelt over zijn verleden. Dat Lauries familie daar niet altijd even gelukkig mee is weerhoudt haar er niet van te blijven spitten. Als uiteindelijk de waarheid meer en meer boven tafel komt, is de focus van het boek al lang verschoven richting Laurie zelf. Dit is maar goed ook, anders had het nog een behoorlijke anticlimax kunnen opleveren. Een heerlijk boek, mooi getekend en op zijn minst intrigerend.

10. The Sigh


Op de valreep krijgt dit bijzondere, kleine boekje van Marjane Satrapi een plek in mijn top tien, voornamelijk door de orginaliteit. De schrijfster van het wereldberoemde Persepolis maakte met The Sigh een sprookje met een origineel verhaal en illustreerde dit prachtig in de stijl die we kennen uit eerder werk. Daar bovenop is het ook nog eens prachtig vorm gegeven.

Zeitoun

Schrijver Dave Eggers leerde de familie Zeitoun kennen bij een eerder McSweeney's project, genaamd Voices from the Storm waarin slachtoffers van orkaan Katrina hun verhaal doen. Ook de familie Zeitoun kreeg te maken met de gevolgen van deze natuurramp en deelde hun ervaringen. Dave Eggers besloot vervolgens een heel boek te wijden aan het verhaal van deze familie en publiceerde in 2009 het inmiddels breed geroemde Zeitoun. Abdulrahman Zeitoun, een in Syrië geboren Amerikaan, was eigenaar van een schilders- en bouwbedrijf in New Orleans. Als de orkaan nadert besluit hij, zoals hij eerder ook deed, in de stad te blijven om op zijn bezittingen te passen. Zijn vrouw Kathy, een Amerikaanse die zich tot de Islam heeft bekeerd, gaat met de kinderen richting Baton Rouge, waar ze bij familie verblijft. Zeitoun ziet de stad onderlopen en trekt er in de dagen na de orkaan met zijn kano op uit om hulp te bieden waar hij kan. Ondertussen wordt de stad steeds spookachtiger en gevaarlijker, plunderingen en geweld nemen hand over hand toe. Als Zeitoun aangezien wordt voor plunderaar wordt hij gearresteerd en neemt het verhaal een wending die doet denken aan de boeken van Kafka. Hij lijkt al zijn rechten kwijt te zijn en wordt behandeld als terrorist. Bewijzen dat hij niets kwaads in de zin had blijkt een praktisch onmogelijke opgave. Het boek Zeitoun is een schokkend verhaal over angst, racisme en heel veel verkeerde keuzes van de heersende orde. Het laat zien hoe een modern en vrij land als Amerika blunderde in tijden van nood en zich in de greep liet nemen door haat en vooroordelen. Mijn eerste ingeving na het lezen van dit boek was een forse afkeer voor de Amerikaanse reactie, maar wanneer je er dieper over nadenkt gaat wat er hier gebeurde veel verder dan dat. Dit is wat er gebeurt wanneer angst voor bevolkingsgroepen de overhand krijgt, dit is het gevolg van onbegrip en haatzaaierij. Over de hele wereld maakt men zich hier schuldig aan, dit is zeker niet alleen een Amerikaans probleem. Voor de zoveelste keer zeggen we nu met zijn allen: 'dit nooit meer', maar we weten ook dat het tegen beter weten in is. Zeitoun is een buitengewoon indrukwekkend boek, dat jammer genoeg nog heel lang actueel zal blijven.

McSweeney's postcards

McSweeney's is waarschijnlijk het meest bekend als uitgever van het maandblad The Believer, McSweeney's quarterly en de DVD's met korte films die verschijnen onder de naam Wholphin. Vooral van de laatste twee ben ik fan, al zal ik niet ontkennen dat ik er de ene keer meer mee heb dan de andere keer. Soms begrijp ik er helemaal niets van, en soms vind ik het regelrecht briljant. Origineel is het altijd; achter deze uitgeverij zit een zeldzame groep leuke creatieve mensen. Niet alles van deze in San Francisco gevestigde uitgever is altijd even gemakkelijk te vinden in Nederland, dus des te leuker is het als je spontaan wat van ze tegenkomt. McSweeney's Greetings from the ocean's sweaty face is een box met 100 kaarten en is vorig jaar mei uitgekomen in Nederland. De box is, zoals ik gewend ben van McSweeney's, prachtig vormgegeven. De 100 kaarten zijn gerangschikt op thema, met kleine tabblaadjes om ze van elkaar te onderscheiden. De kaarten bevatten kunst, veelal bekend van eerdere McSweeney's uitgaven. Veel te mooi eigenlijk om op te sturen, maar ook te mooi om er niets mee te doen. Nog steeds verkrijgbaar in ieder geval, ook in Nederland, maar het is een stuk goedkoper (en leuker!) om een abonnement bij McSweeney's te nemen. Dan krijg je dit soort dingen eens in de zoveel tijd opgestuurd. Altijd weer een verrassing wat je dan in je brievenbus gaat aantreffen..

Where to invade next

Where to invade next maakt onderdeel uit van McSweeney's nummer 26 en verscheen februari 2008. Redacteur Stephen Elliott maakte dit merkwaardige boek, samen met een aantal schrijvers, waaronder Jason Roberts en Greg Larson, en een team van twintig onderzoekers. In zeven essays wordt beargumenteerd wat het volgende land zou moeten zijn dat Amerika binnen gaat vallen en waarom. Zo passeren onder andere Iran, Pakistan en Noord Korea de revue. Het boek beweert een reconstructie te zijn van een rapport dat daadwerkelijk bestaat of bestaan heeft, iets wat uiteraard niet te controleren valt. Het is moeilijk te duiden wat dit boek de lezer nu precies vertelt. De essays zijn goed gedocumenteerd en worden aangevuld met een uitgebreide lijst met bronnen. Voor mij lijken er geen feitelijke onjuistheden in te staan, maar hierover zijn de meningen verdeeld. Is dit de ultieme ironie? Of is het een serieuze waarschuwing van het linkse anti-oorlogfront? De gedachte dat we dit letterlijk moeten nemen verwerp ik maar voordat hij binnenkomt, al ben ik bang dat er ook mensen zijn die voor deze optie gaan. Laten we in ieder geval hopen dat een dergelijk rapport ondenkbaar is en dat dergelijke overwegingen pas een rol spelen als gebeurtenissen daartoe noodzaken. Hoe dan ook weer een provocerende uitgave van McSweeney's, goed voor een interessante leeservaring en het nodige onderbuikgevoel.