Checkpoint Charlie @lomografie

Even dacht ik dat Checkpoint Charlie verdwenen was, zoals het overgrote deel van de muur in Berlijn ook verdwenen is. Op het punt dat onze kaart van Berlijn aangaf als Checkpoint Charlie was namelijk niets dan een verlaten straathoek. Het bleek echter een vergissing op de kaart te zijn: Checkpoint Charlie is nog steeds luid en duidelijk aanwezig. Inclusief museum, souvenirwinkel, en acteur in Russische soldatenkledij om tegen betaling mee op de foto te gaan. Checkpoint Charlie is een toeristische attractie geworden waar bussen vol mensen losgelaten worden waaronder ook hordes met Nederlanders. Bij de Starbucks op de hoek was om ons heen op een zeker moment meer Nederlands te horen dan in een gemiddelde Starbucks in Amsterdam. Midden in de drukte probeerden we iets van de sfeer te proeven, iets van het gevoel te voelen van een verdeeld Berlijn. Het was een moeilijke opgave. Checkpoint Charlie blijft natuurlijk historisch gezien een belangrijke en beladen locatie, maar als je iets van de scheiding van Berlijn wilt voelen, dan is dit niet de plek. Daarvoor zou ik iedereen aanraden naar de Gedenkstätte und Dokumentationszentrum Berliner Mauer te gaan aan de Bernauer Straße. Daar is een indrukwekkend gebied ingericht waar zichtbaar is hoe de ruimte rond de muur eruit zag, hoe een wachttoren eruit zag en wat daar op die plaats zich afgespeeld heeft. Checkpoint Charlie hoort er echter natuurlijk ook gewoon bij, zoals iedere toeristische trekpleisters hoe uitgekauwd ook er gewoon bij hoort. Je kunt er een Big Mac eten en een Starbucks drinken, maar veel historie zul je er niet voelen.

De laatste Sovjet-vlag, Checkpoint Charlie, maart 2013, Diana F+



Grenspaal van de voormalige DDR, Checkpoint Charlie, maart 2013, Diana F+

The Property

Onze vakantie naar Polen en Duitsland mag dan alweer enige maanden geleden zijn, de indrukken zitten nog vers in mijn geheugen. Met name Warschau heeft me nieuwsgierig gemaakt naar verhalen uit het verleden, en over het verleden, die persoonlijker zijn dan de geschiedenis die ik vroeger leerde op school. Rutu Modan voorziet in die behoefte met The Property, een prachtige graphic novel over een grootmoeder en een kleindochter die samen een trip terug in de tijd maken. De bejaarde Regina en de jonge Mica wonen in Tel Aviv, maar besluiten samen naar Warschau te gaan wanneer ze horen dat er nog bezit van de familie moet zijn, in de vorm van vastgoed. Wat Mica niet weet is dat haar grootmoeder een geheim bij zich draagt, en andere bedoelingen heeft met haar reis naar Warschau dan Mica beseft. Wat volgt zijn enkele plotwendingen waarbij Mica meer leert over de geschiedenis van haar familie en haar grootmoeder een punt kaan zetten achter een aantal zaken uit het verleden. The Property is een origineel boek dat voor mij aansloot bij de verhalen die we hoorden toen we in Warschau waren. Het is mooi verteld en minstens zo mooi getekend in een stijl die past bij het verhaal. Ik heb van dit boek erg genoten.

Mauerpark

Op zondag is het in Berlijn wonderlijk stil. In tegenstelling tot andere grote steden zijn in Berlijn de winkels op zondag namelijk nog steeds gesloten. Dit geldt zelfs voor de toeristische Kurfürstendamm, op zondag is dit een uitgestorven straat. Waar is iedereen dan wel? Eén van de plekken waar zowel lokaal Berlijn als de toeristen massaal heentrekken is het Mauerpark. Sinds 2004 wordt daar wekelijks een vlooienmarkt gehouden. Gezien de lage gemiddelde leeftijd van de bezoekers lijkt het woord 'vintage' echter meer op zijn plaats. Het Mauerpark op zondag is jong, druk, gezellig en heeft een hoog hipstergehalte. We werden op deze markt gewezen door de verkoper in de Lomography Gallery Store. We waren dan ook niet verbaasd dat er in verhouding veel oude fotocamera's te koop waren tegen heel redelijke prijzen. Je moet daarbij wel enigszins weten wat je leuk en/of interessant vindt, want het aanbod is talrijk. Daarnaast is er van alles en nog wat: van kleding tot meubels tot sieraden tot lp's. Een leuke ontdekking dus dit Mauerpark. Zeker een aanrader voor als je op een zondag in Berlijn bent.

BeLomo Etude (Etyud)

In de loop van de tijd heb ik al veel vreemde camera's langs zien komen. Met name de plastic camera's intrigeren me: gemaakt voor de massa en soms bijna mooi van lelijkheid. De Belomo Etude, of Etyud, spant hierbij de kroon. De camera werd in de jaren '70 gemaakt door de BeLomo fabriek in Minsk en verscheen in twee versies die niet heel veel van elkaar verschillen. Hij is eenvoudig, hoekig en lomp. Het is zondermeer de lelijkste en vreemdste camera die ik tot nu toe zag. Toen ik er één voor nog geen tien dollar op Ebay zag staan moest ik deze dan ook hebben. Eenmaal in huis had ik hem nog niet direct werkbaar. Een YouTube filmpje waarin iemand liet zien hoe hij het rolletje erin deed was zeker behulpzaam, maar bij het schieten van het eerste rolletje leek er weinig te gebeuren. Helaas had ik dit goed opgemerkt: de negatieven kwamen volledig blanco terug. Na wat gepruts aan de sluiter in de Lomography Gallery Store kon ik poging nummer twee ondernemen. Helaas ook niet succesvol: ik had één onderdeel niet goed teruggeschroeft waardoor het rolletje halverwege door midden scheurde. Ik stond op het punt om de camera puur als decoratief in de kast te zetten, toen ik merkte dat poging nummer drie wellicht meer op zou leveren. Ik voelde de klik bij het nemen van de foto, iets wat ik eerder niet gehoord had. Deze keer werd ik niet teleurgesteld. Het eerste gelukte rolletje met de Etude is meer dan gelukt: dromerig als de Diana F+ met prachtige kleuren en zelfs een prima gelukte double exposure. Al met al misschien een beetje overbelicht, maar dat biedt ook wel weer kansen, bijv. met redscale-rolletjes. Wordt dus vervolgd!

Beeld bij de ingang van het Vondelpark, mei 2013



Het Hirschgebouw 's ochtends om kwart voor 7, mei 2013



Onderweg naar de pont in Zaandam, mei 2013



Double exposure aan het Noordzeekanaal, mei 2013

Cotswolds @lomografie

Een 'Area of Outstanding Natural Beauty', die officiële benaming hebben de Cotswolds gekregen, een heuvelachtig gebied in zuidwest Engeland. We maakten een dagtrip naar verschillende dorpjes in dit gebied vanuit Bristol, toen we daar eerder dit jaar in mei waren. Het is inderdaad prachtig: de typische stenen huizen, het glooiende landschap en de kronkelende weggetjes tussen de dorpjes zijn schilderachtig mooi. Jammer was dat het weer nogal tegenzat: het was regenachtig en grauw, waardoor de dorpjes Cirencester en Stroud voor mij niet helemaal uit de verf kwamen. In Bibury kregen we weliswaar ook een flinke bui in onze nek, maar mochten we ook even de zon zien. Precies genoeg om mijn Lomography X-Pro Slide tot zijn recht te laten komen met mijn Diana F+. Bovenstaande foto is overigens gemaakt met de LC-Wide, met een verlopen Fuji Superia 100 iso rolletje. De glinstering van de gevallen regen is nog zichtbaar op de daken van de kleine huisjes, iets wat de glazen lens van de LC-Wide prachtig oppakt. Het leuke aan Bristol en dus ook aan de Cotswolds omgeving is dat het eigenlijk heel dichtbij is, maar aanvoelt als een heel andere wereld. Om nog eens naar terug te gaan, dat is zeker.

Bibury Troutfarm, Diana F+, mei 2013



Knallende kleuren bij een voorzichtig doorbrekende zon, Bibury Troutfarm, Diana F+, mei 2013



Als je goed kijkt zie je een zwarte zwaan, Bibury Troutfarm, Diana F+, mei 2013

Game of Thrones seizoen 3

Vaste tijden om naar programma's te kijken met momenten dat je werkelijk ergens voor thuisbleef: ik kan me het al bijna niet meer voorstellen. De televisieavond is er eentje 'on demand' geworden, en we kijken meestal een serie als heel seizoen direct achter elkaar. Game of Thrones bracht daar dit jaar verandering in. Waren de eerste twee seizoenen al groots en meeslepend, in het derde seizoen is de serie uitgegroeid tot wereldwijde hype. En niet voor niets. Het is episch drama met voor ieder wat wils: sterke vrouwen, stevige moordpartijen en bovenal een prachtig verhaal. Dit seizoen bleven wij er voor thuis. Tien maandagen lang was het om half 9 ouderwets samen op de bank klaarzitten voor de televisie, voor een nieuwe aflevering. Overigens wel op HBO-NL, dus zonder reclame of andere hinderlijke onderbrekingen. Want hype of niet, met onderbrekingen ga ik niet kijken. En nu is het wachten op seizoen vier. Gelukkig valt er over seizoen drie nog genoeg na te praten. Beste serie van het jaar.

LomoHome van de Week

Afgelopen week kreeg ik een mailtje met een wel heel leuke mededeling: mijn LomoHome was verkozen tot LomoHome van de week! Op de voorpagina van Lomography.nl, hoe stoer is dat! Ik ben nu ruim een jaar bezig met lomografie, waarvan negen maanden echt actief. Hoewel ik nog lang niet altijd tevreden ben over de resultaten, heb ik in die tijd veel geleerd en zeker een behoorlijk aantal supermooie foto\'s gemaakt. Op deze erkenning, want zo vat ik het zeker op, had ik echter nog niet gerekend. Echt genieten dus, en vol energie verder met het volgende rolletje, met de volgende camera.

Een screenshot van Lomography.nl van deze week, want geen foto geen bewijs:

Stonehenge @lomografie

"Het is een teleurstelling die je zelf maar moet gaan ervaren", zo werd Stonehenge aan ons beschreven toen we aangaven daar graag heen te willen. Dat maakte mij eigenlijk alleen maar nieuwsgieriger. Ik zou er niet speciaal voor naar Engeland vliegen, maar als de gelegenheid zich voor zou doen, wilde ik er toch zeker heen. Het is vooral een iconische plaats, waarvan je al snel het gevoel hebt dat je die "gezien moet hebben". Het is een plaats die je op National Geographic ziet, over leest in boeken, kent van posters, en die zo terecht of onterecht tot de verbeelding spreekt. En zo werd het dus ook een heel toeristische plaats. Het ligt langs een snelweg, met een grote parkeerplaats ernaast voorzien van toiletten, souvenirswinkels en ja, een toegangspoortje. Om de route rond Stonehenge te mogen lopen moet je namelijk acht pond per persoon neertellen. Je krijgt daarbij toegang tot de onderdoorgang richting de beroemde stenen en de mogelijkheid om een audiotour te doen. Van dit laatste hebben we overigens geen gebruik gemaakt. En zo liepen we daar dus met talloze anderen in een grote boog om Stonehenge heen. We hadden daarbij denk ik nog de 'mazzel' dat het weer niet echt meewerkte, anders was het echt file lopen geweest denk ik. Of het uiteindelijk een teleurstelling was? Nee, want we waren hier wel zo ongeveer op voorbereid. Ik heb mooie foto's kunnen maken en, ook niet onbelangrijk, ik kan deze van mijn lijstje kruisen. Stonehenge: check.

Stonehenge Engeland, mei 2013 (LC-Wide, Fuji 100 iso expired)

Kroningsdag @lomografie

Was het nou koninginnedag, koningsdag of kroningsdag? Omdat ik wellicht nog maar een enkele keer de kans heb om een dag zo te noemen wordt het maar kroningsdag. Ik heb het natuurlijk over 30 april 2013, de dag dat Willem-Alexander tot koning gekroond werd. Het is inderdaad alweer een paar weken geleden, maar dat heb je nu eenmaal als de foto's eerst nog ontwikkeld moeten worden. Dan loop je iets achter de feiten aan. Gelukkig had ik op het moment zelf wel gewoon mijn telefoon bij me waarmee ik live-beelden direct door kon sturen naar Facebook en de rest van de wereld. Waarom zou je er immers anders tussen gaan staan? Geen foto geen bewijs. En ertussen stond ik. Het was in eerste instantie helemaal niet mijn bedoeling om me naar de Dam te begeven. Ik wilde alleen even naar buiten om wat sfeer te proeven voordat bij ons voor in de straat de boel weer vol zou staan. Er was 's ochtends echter helemaal geen sfeer in de stad, want iedereen bleek op de Dam te staan. Voordat ik het wist stond ik er ook , en als je er dan toch bent dan blijf je natuurlijk ook even kijken. Ondanks het gegeven dat ik niet zoveel met het koningshuis heb was het toch wel bijzonder om er te zijn. Het was allemaal heel ontspannen, heel ongedwongen, en er waren natuurlijk mogelijkheden te over om foto's te maken. Bovenstaande foto maakte ik met mijn Diana F+ op Fujichrome film, die de kenmerkende kleurcontrasten opleverde. Onderstaande foto's met de LC-Wide, met X-Pro Slide film.

De menigte gefotografeerd richting het Damrak, 30 april 2013



Links de nieuwe koning op het balkon, maar beter zichtbaar op de grote schermen, 30 april 2013



Een paar uur later was het voor de deur weer gewoon de koninginnedag zoals we die al jaren kennen, 30 april 2013

Hollywood

Het duurde maar liefst zes seizoenen voordat ik door had dat het hoofdpersonage uit de televisieserieCalifornication, Hank Moody, een link had met Charles Bukowski en diens beroemde hoofdpersoon Hank Chinaski. Die weer gebaseerd was op zijn eigen persoon. Ik zou als excuus kunnen brengen dat ik Hollywood van Charles Bukowski niet gelezen had, maar dat is eigenlijk geen excuus. Dat maakt het alleen maar erger eigenlijk, want als fanatieke lezer en Amerika-fan had ik die allang in mijn verzameling moeten hebben. Gelukkig ben ik niet iemand die erg veel ontleent aan het kunnen aangeven van literaire of cinematische verwijzingen. Het had echter wel wat toegevoegd aan de kijkervaring van Californication als ik Hollywood eerder had gelezen, dat moet toch wel gezegd. Want wat is Hollywood een heerlijk boek, ik heb er echt van genoten. Beter laat dan nooit zal ik maar zeggen. Het voelt als Hollywood, het ademt Hollywood. Al kom ik er slechts enkele dagen per jaar en is het boek al bijna 25 jaar oud, toch is er zoveel herkenning. De lucht, de geuren, alles wordt bijna tastbaar. Daarbij is het ook nog eens een heel smeuïg boek, wetende dat een groot deel echt zo gebeurd is bij de totstandkoming van de film Barfly, de belangrijkste verhaallijn in het boek. Die ik nu dus ook nog moet gaan zien ja, om vervolgens wellicht het boek nog eens te lezen. En Californication nog eens te kijken. Maar goed, daarvan blijkt nog een nieuw seizoen te komen, dus dat is alvast geregeld.

LC-Wide

Sinds een aantal weken ben ik in het bezit van een Lomo LC-Wide camera. Hoe langer ik met Lomografie bezig was, hoe meer het gevoel kwam dat ik ook een 'echte' Lomo-camera wilde hebben. Hiermee bedoel ik dus een camera van de LC-familie, de camera waar het voor Lomografie ooit mee begon. Ik merkte dat online met name de foto's gemaakt met de LC-Wide me aantrokken. Door de grote hoek van de lens lijken de foto's diepte te krijgen, een effect dat vooral naar voren komt bij het fotograferen van rechte hoeken. De keuze tussen de LC-A en de LC-Wide was dus snel gemaakt, ondanks het niet geringe prijsverschil. Het is sowieso één van de duurdere camera's uit het Lomography-assortiment, maar daar krijg je dan ook wat voor. Het beeld is prachtig, de lichtmeter een prettig hulpmiddel en de reikwijdte van de lens is echt spectaculair. Eerder liet ik al foto's zien die met de LC-Wide op x-pro slide film gemaakt waren. Ik gebruikte echter ook al Lomography CN 800 iso en 400 iso. De camera is klein, handzaam en zit consequent in mijn tas. Hij doet daarmee de eerste Lomography-regel meer dan eer aan: take your camera everywhere you go. Zondermeer mijn favoriet op het moment.

De Herengracht, april 2013



De Amstel vanaf de Blauwbrug, april 2013



Het Leidseplein bij zonsopkomst, april 2013

Wieliczka Salt Mine

Een half uurtje rijden vanaf Krakau liggen de Wieliczka Salt Mines. Dit was een plaats waar tot in de jaren '90 zout gewonnen werd, maar die nu opengesteld is voor het publiek. Als je een pure, ambachtelijke zoutmijn verwacht dan ben je bij de Wieliczka Salt Mines aan het verkeerde adres. Het is een toeristische, geoliede machine, die talloze bezoekers in korte periodes kan verwerken. Aangekomen word je in grote drommen naar beneden geleid via een houten trap, waarna je via gangen in diverse ruimtes terecht komt. Deze kamers zijn ongetwijfeld ontstaan door de zoutwinning, maar dat is niet waar de aandacht van de gids het meest naar uitgaat. In elke kamer staan namelijk beelden, uiteraard gemaakt van zout, die soms een bekende voorstellen, en soms in een groep een situatie uitbeelden. Niet zelden gaat dit vergezeld met een lichtshow en enige muzikale omlijsting. Het is groots en in die zin wel indrukwekkend, maar het geheel voelt toch meer als een ondergronds museum, dan als een mijn. Daarbij komt dat de licht- en geluidseffecten nogal amateuristisch aandoen. Zo werden we bij een ondergronds meer getrakteerd op wat groene en oranje lichten die knipperden op de maat van Chopin terwijl de gids plichtmatig de knopjes bediende. De grote ondergrondse kathedraal met de kroonluchters was zeker wel indrukwekkend, maar zoals bij zoveel dingen die we zagen onderweg heb ik nog steeds geen idee waarom die daar was. Het had van mij allemaal wat authentieker gemogen, zonder al die opsmuk. Maar goed, daarvoor waren we duidelijk in de verkeerde mijn.

Eén van de vele beelden in de Wieliczka Salt Mines, februari 2013

De gangen gaven je nog een beetje het gevoel dat je echt in een mijn was, februari 2013

De kathedraal, februari 2013

Het toppunt van kitsch, februari 2013

Candy Crush Level 147

Ik had de moed bijna opgegeven: na twee maanden vast te zitten in één enkel level had ik er echt geen zin meer in. Aan het aantal toegestuurde levens van Facebookvrienden lag het niet, evenmin aan het aantal toegestuurde extra zetten. Ik kwam er gewoon niet doorheen, terwijl het op zich helemaal geen gecompliceerd level leek. De enige troost was dat ik niet de enige leek te zijn. Ik zag meer mensen voor kortere of langere tijd stranden op dit punt. Des te frustrerender was het dan wel als ik weer iemand door zag gaan. Wat had hij/zij gedaan? Wat was het geheim? Toch maar boosters kopen? Maar dat weiger ik. Ik geef nog liever op dan dat ik hier serieus geld aan uit ga geven. Zelfs twee maanden frustratie heeft dat niet veranderd. Er leek dus een einde te zijn gekomen aan mijn Candy Crush verslaving.Tot ik even aan een vriend wilde laten zien in welke level ik al die tijd al vast zat, en ik er opeens door was. Hoe? Geen idee. Sommige mensen beweren heel goed te zijn in dit spel. Maar volgens mij is het nog steeds voor het overgrote deel pure mazzel. Voor de pechvogels die nog steeds vastzitten in level 147 hieronder een YouTube filmpje dat misschien hulp biedt. Ik denk het niet, maar ik vind het vooral reuze komisch dat iemand serieus een level van Candy Crush op YouTube zet. En dat er ook nog eens zoveel mensen naar kijken. Eén van de meest onbegrijpelijke hypes ooit, die duidelijk nog niet voorbij is.

Lomography X-Pro Slide 200

Er valt veel onder te brengen onder de noemer Lomography: als het maar analoog is dan ben je al een heel eind. Daarbij is de lol wel dat je houdt van verrassingen, en je je van te voren dus niet al te druk maakt over het te verwachten resultaat. Toch zijn er foto's die we eerder als typisch lomografisch zouden bestempelen dan andere. Dit heeft vooral te maken met de kleuren, wat vervolgens weer te maken heeft met het ontwikkelproces. Ik maakte hier voor het eerst zelf kennis mee toen ik mijn Diana F+ voorzien had van een Fujichrome MS 100/1000 rolletje. Deze werd vervolgens via crossprocessing ontwikkeld, wat betekent dat de film die eigenlijk diafilm was, behandeld werd als een gewoon negatief filmpje. Het merk Lomography heeft zelf ook zogenaamde slide-film en het werd na mijn zeer geslaagde poging met de Fujichromefilm hoog tijd om deze eens te proberen. Ik koos voor de Lomography X-Pro Slide 200 ISO 35mm. Ik deed deze in mijn LC-Wide, mijn nieuwste en op dit moment meest geliefde lomocamera. Het effect is verbluffend: groene, gele, blauwe tinten in combinatie met een soort korreligheid die de foto's een heel speciale uitstraling geven. Net als bij de Fujichromefilm zie je wel dat je contrasten nodig hebt om tot een optimaal effect te komen. Veel licht en een diepblauwe lucht, het liefst met wat wolkjes, geven het beste resultaat. Dat neemt niet weg dat ik de foto van de naderende metro ook spectaculair vind. Het is dus vooral een kwestie van proberen, laten ontwikkelen, kijken en nog meer proberen. Voor een eerste rolletje ben ik in ieder geval zeer tevreden!

Jeroen in de Jordaan, Amsterdam, april 2013



Straatkunst in de Jordaan, Amsterdam, april 2013



Naderende metro bij halte Weesperplein, Amsterdam, april 2013

Lean In

Women, work and the will to lead: dat is waar Sheryl Sandberg zich sterk voor maakt in haar boek Lean In. Sheryl Sandberg is de zeer succesvolle COO van Facebook. In de loop van haar carrière merkte ze geregeld dat er wat betreft vrouwen, leiderschap en werkelijke gelijkheid op de werkvloer nog een lange weg te gaan is. Had ze nog gestudeerd in de veronderstelling dat emancipatie een overbodig goed was geworden, eenmaal in het bedrijfsleven zag ze dat er nog heel wat te doen valt. In haar boek Lean In gaat ze daarom niet alleen in op de verschillen tussen mannen en vrouwen en waar zich dit in uit, maar roept ze ook actief op tot aanpassingen en veranderingen. Persoonlijk vond ik de eerste paar hoofdstukken het interessantst. Hier beschrijft Sandberg hoe vrouwen zich gedragen in het bedrijfsleven, waar hierin de verschillen zitten met hun mannelijke collega\'s en wat hiervan de consequenties kunnen zijn. Ook laat ze zien aan de hand van onderzoeken hoe er nog steeds anders gereageerd wordt op vrouwen dan op mannen, puur op basis van verwachtingen. Verderop in het boek begint Sandberg een beetje in herhaling te vallen. Als Sandberg door blijft gaan over traditionele verhoudingen tussen man en vrouw gezien vanuit de gezinssituatie, haak ik een beetje af. Ik snap dat voor veel vrouwen het moederschap een belangrijke rol speelt in de loop van hun carrière, maar ik vind het boeiender wat er binnen de werkmuren afspeelt dan hoe mensen hun privéleven hierin een plaats geven. Al met al bij vlagen een heel interessant boek met een grote ambitie: Sandberg wil via dit boek en via gerelateerde webpagina\'s, o.a. op Facebook, een community vormen speciaal voor vrouwen in het bedrijfsleven. Uit nieuwsgierigheid zal ik een kijkje nemen, maar ik denk dat het daarbij blijft.

Communisme Tour

De Citytour in Warschau had ons een aardig beeld gegeven van de geschiedenis van de stad en van het land meer in zijn algemeenheid. De communistische periode werd hierbij wel aangestipt, maar niet uitgebreid behandeld. Omdat we veel sporen uit deze tijd in de stad meenden te zien, boekten we na de Citytour een speciale communisme tour. Deze tour zou ons langs de overblijfselen uit deze periode leiden, op een passende manier. Die passende manier bestond uit een piepkleine Fiat die geen Fiat was maar de communistische variant bleek. Samen met twee andere toeristen propten we ons in dit autootje, waar onze 27-jarige gids enthousiast achter het stuur kroop en ons kriskras door de stad voerde. Hij maakte er echt een veelzijdige, interessante tour van. Hij was hierbij niet zozeer gericht op schoonheid, maar op verhalen en ervaringen. We zagen kogelgaten in de muur van een vervallen binnenplaats. We aten Poolse donuts in een bakkerij die sinds de jaren '50 niet gemoderniseerd leek. We zagen de overblijfselen van het Joodse ghetto. We luisterden in de auto naar muziek uit de communistische jaren en aten lunch bij een zogenaamde Milkbar. Zonder me ervan bewust te zijn at ik hier soep met ingewanden, vreemde deegdingetjes en limonade die bestond uit vruchtjes met water. Bijzonder, maar niet perse voor herhaling vatbaar. Natuurlijk zagen we het Paleis van Cultuur en Wetenschap, een cadeau van Stalin aan de stad en letterlijk niet te missen. We liepen over de brede boulevard, waar de parades gehouden werden, en waar nu ironisch genoeg de sexshops en andere discutabele winkeltjes de boventoon voerden. Tot slot eindigden we in een kroegje in de hippe wijk Praha, waar we getrakteerd werden op Poolse wodka. Het was de meest originele tour die ik ooit deed, niet in de laatste plaats door het enthousiasme van Martin, de gids. Echt een aanrader voor iedereen die meer wil zien dan de gebruikelijke toeristische trekpleisters.

Overblijfselen van het Joodse ghetto, Warschau, februari 2013



Communistisch lunchen in de Milkbar, Warschau, februari 2013



Het Paleis van Cultuur en Wetenschap, Warschau, februari 2013



Ons vervoer tijdens de tour, Warschau, februari 2013

Warschau Citytour

De eerste indruk die ik van Warschau kreeg was dat het niet een heel toegankelijke stad was. We kwamen aan op het centraal station van Warschau en het eerste beeld wat we hadden was een wat rommelig geheel van grote moderne gebouwen, braakliggend terrein en tussendoor weinig inspirerende flatgebouwen uit de jaren '50-'60. Gelukkig werd dat beeld de volgende dag in ieder geval voor een deel bijgesteld. De gids van een kleinschalige Citytour, die nog eens extra kleinschalig was doordat we buiten het seizoen waren, bracht ons naar de meest historische plekken van Warschau, verspreid over de stad. Elke plaats had zijn eigen verhaal en zo ontdekten we dat Warschau een buitengewoon interessante en historisch beladen stad is. Het was een vrij standaard tour die voerde langs de oude stad, het presidentieel paleis en vele herdenkingsmonumenten. Als eerste kennismaking met de stad was het helemaal perfect. De enige kanttekening was dat ook deze gids, net als degene die we eerder in Auschwitz hadden, er de vaart erg in had. Hierdoor raakten we af en toe achterop als we foto's wilden maken en misten we hier en daar wat van het verhaal wat de gids te vertellen had.

De oude binnenstad, Warschau, februari 2013

Fujichrome MS 100/1000

Lomografie is niet alleen experimenteren met camera's, maar ook met film. Zo probeerde ik eerder al wat de combinatie van een Lomography XR 50-200 120mm film met mijn Diana F+ zou brengen. Het was niet wat ik ervan verwacht had, maar uiteindelijk wist ik dit wel te waarderen. Toegegeven: hiervoor moest ik wel eerst afscheid nemen van de beelden zoals ik die in mijn hoofd had van hoe de foto's volgens mij hadden moeten worden. Beter nog is het om dat soort verwachtingen helemaal niet meer te hebben. Dan is het verrassingseffect des te groter en kan de foto gewoon op zichzelf staan. In de Lomography Gallery Store in Berlijn kochten wij puur op de gok twee Fujichrome MS 100/1000 rolletjes. Deze 120mm film is zogenaamde slidefilm die vervolgens via crossprocessing ontwikkeld wordt. Dit geeft knallende blauwe kleuren en felle contrasten, wat spectaculaire foto's op kan leveren. De Fujichrome MS 100/1000 stelt hierin niet teleur, integendeel. Met name de blauwe lucht werd diepblauw en bij het tegen de zon in fotograferen kwamen er diepgele en groenige tinten. De combinatie met mijn Diana F+ werkt uitstekend en ik ben dan ook blij dat ik meteen twee rolletjes gekocht had. Overigens is deze film ook verkrijgbaar bij de Lomography Gallery Store in Amsterdam.

Eastside Gallery, Berlijn, maart 2013



Kurfürstendamm, Berlijn, maart 2013



Fontein bij het American Hotel, Amsterdam, maart 2013

The girl in the green sweater

Ik kocht The girl in the green sweater in Warschau, tijdens ons bezoek aan Polen afgelopen februari. Die hele reis werden we herinnerd aan de gevolgen van WOII: het meest natuurlijk door ons bezoek aan Auschwitz, maar ook in de steden Krakau en Warschau is deze geschiedenis nog voelbaar aanwezig. Verhalen over en uit die tijd maakten het nog levendiger en het lezen van The girl in the green sweater droeg daar zeker aan bij. Dit waargebeurde verhaal speelt zich af in Lvov, waar net als in andere grote steden de Joden gedwongen werden om in een ghetto te leven. Daar bleef het echter niet bij, uiteindelijk moest er gevlucht worden om te ontsnappen aan het nazi-regime, iets wat maar weinigen lukte. De familie van de Joodse Krystyna maakte de keuze om het riool in te vluchten. Uiteindelijk verbleven ze daar maar liefst veertien maanden. Niet iedereen bracht het tot een goed einde, maar Krystyna en haar familie wisten op deze manier de oorlog te overleven. Het is niet het best geschreven boek ooit. In het begin kost het dan ook even wat moeite om erin te komen. Het is met name irritant als iets gebracht wordt als een nieuw feit, terwijl het even daarvoor ook al genoemd is. Je zou denken dat een schrijver af en toe even terugleest wat hij of zij al geschreven heeft. Maar naar mate het boek vordert werd ik steeds meer het aangrijpende verhaal in getrokken, waardoor de soms wat haperende schrijfstijl naar de achtergrond verdween. Ik vond het een indrukwekkend boek, dat maar weer eens duidelijk maakte wat we elkaar aan kunnen doen en hoe belangrijk het is om dit niet te vergeten.